Dit is de Grote Kerk Breda

De bakermat van de Oranje-Nassaus

Het beheer van het monument draagt Stichting Grote Kerk of Lieve Vrouwe Kerk. De missie van de Stichting is om betekenis te geven aan de kerk als cultureel erfgoed van de Nassau’s en als symboolfunctie voor Breda. Het bestuur heeft de volgende doelstellingen:

  • de kerk ontwikkelen tot een kwalitatief monument met museale en culturele faciliteiten,
  • invulling geven aan de maatschappelijke en levensbeschouwelijke rol die de kerk heeft in de gemeenschap,
  • de kerk duurzaam instandhouden, zorgvuldig onderhouden en restaureren.

Bakermat van de Oranje-Nassau’s

De Stichting fundeert de positie van de Grote Kerk als De Nassaukerk op de erfenis en het gedachtengoed van de Nassau’s. De Nassau’s benadrukten met de bouw van de Grote Kerk (en het kasteel van Breda) hun dynastieke zelfbewustzijn. Grandeur, decorum en koninklijke kwaliteit zijn begrippen die de unieke positie van de Grote Kerk onderstrepen. De Stichting wil die kwaliteit ook vandaag benadrukken en vertalen naar actuele thema’s.

In de bloeiperiode van de Nassau’s (1402- 1570) stimuleerden zij kunst en wetenschap (mecenaat) en ondersteunden ze vernieuwende ideeën waaronder godsdienstvrijheid, vrijheid van meningsuiting, tolerantie. De Stichting gebruikt dit gegeven als vertrekpunt voor de betekenisgeving van de Grote Kerk en het positioneren van de Grote Kerk in de hedendaagse maatschappij. Daarbij passen kernwaarden als menselijke waardigheid en vrijheid, actief burgerschap, vrije dialoog, kritisch denken, onbelemmerde ontplooiing, tolerantie en respect. Alle handelen door of namens de stichting wordt steeds aan deze waarden getoetst.

Beleid 2016-2019

Voor de planperiode 2016-2019 kiest het bestuur de volgende prioriteiten:

  • symboolfunctie voor Breda,
  • de monumentale functie,
  • de museale en culturele functie,
  • de maatschappelijke functie,
  • de levensbeschouwelijke functie.

De ambitie is om alle functies in kwaliteit te laten groeien en zo de betekenis van het cultureel erfgoed tot uiting te brengen in het programma van de Grote Kerk. Er worden onderling afgestemde strategieën geformuleerd op de bovenstaande deelgebieden.

De Stichting wil een groot maatschappelijk draagvlak realiseren. Doel is dat de doelgroepen het belang van de Grote Kerk als belangrijk cultureel erfgoed erkennen, herkennen en onderstrepen. Het resultaat van deze bewustwording leidt tot een krachtiger (financiële en ideële) ondersteuning van de missie. Daarmee krijgt het monument de gewenste betekenis van haar cultureel erfgoed als Nassaukerk en een bredere en grotere uitstraling die past bij haar status en geschiedenis.

De stichting is zich ervan bewust dat het uitbouwen van ambities in de planperiode tijd en fasering vraagt en mede afhangt van de ruimte voor het investeren in menskracht en middelen.

ANBI status

De Stichting heeft een culturele ANBI status en geeft inzage in haar financiële gegevens en verzorgt jaarlijks een jaarverslag. 
Staat van baten en lasten: 2017
. Jaarverslag met balans en activiteiten: 2017.

Het kerkgebouw is eigendom van de Protestantse Gemeente te Breda. Het economische eigendom is in handen van de Stichting Grote Kerk. De Stichting beheert het monument en is daarmee verantwoordelijk voor het onderhoud, de instandhouding/restauratie en exploitatie.

Financiën

De stichting kent een meerjarenbegroting en jaarbegrotingen. Deze worden telkens in oktober vastgesteld en goedgekeurd. Er zijn 4 (vier) gescheiden geldstromen:

  • Restauratie
  • Onderhoud
  • Vervangingsinvesteringen
  • Exploitatie

Elke geldstroom moet zoveel mogelijk kostendekkend zijn. De stichting geeft niet meer geld uit dan dat er binnenkomt. Jaarlijks controleert de accountant de jaarrekening. In oktober van elk jaar stelt het bestuur de begroting voor het volgende jaar vast. Voor de meerjarenraming is een cashflowprognose voor 5 jaar beschikbaar.

Communicatie en marketing

Het bestuur onderkent en beseft dat realisatie van de doelstelling, missie en ambitie alleen kans van slagen heeft als ook haar communicatie hierop professioneel en hedendaags aansluit.

In de beleidsperiode 2015-2019 ondersteunt een communicatie- en marketingbeleidsplan de primaire doelen en de exploitatie. Professionele inzet daarbij kan niet alleen geschieden op vrijwillige basis. Het bestuur onderzoekt welke investeringen nodig zijn om de positie van dé Nassaukerk en haar missie professioneel uit te dragen. Naast de gebruikelijke middelen worden social media intensiever en actiever benut.

Risicomanagement

Aan het werk van de stichting zijn ondernemings- en andere risico’s verbonden. De stichting maakt een inventarisatie en analyse van de meest relevante risico’s en neemt die op in een voortdurend actueel en bijgesteld beheersplan. Richtlijnen voor het risicomanagement en de inrichting zijn in concept opgesteld voor nadere uitwerking.

Risicobeheer is een activiteit die door allen, betrokken bij de stichting, moet worden gedragen. Dat vraagt om een juiste attitude t.a.v. verantwoordelijkheden en het zo klein mogelijk houden van de onderkende risico’s. Activiteiten moeten worden gemanaged en specifieke deskundigheden belegd in de organisatie om de bedrijfsvoering te kunnen continueren en de doelen te realiseren.

Herkomst stichting en beleid

De Stichting Grote Kerk of Onze Lieve Vrouwe Kerk is in 1978 ontstaan uit de Vereniging Concordia, de (toenmalige) Hervormde Gemeente Breda en de gemeente Breda. De Vereniging Concordia en de gemeente Breda zijn heden ten dage niet meer in de Stichting vertegenwoordigd.

Het kerkgebouw is eigendom van de Protestantse Gemeente te Breda. Zoals contractueel vastgelegd beheert de Stichting het monument en is daarmee verantwoordelijk voor het onderhoud, de instandhouding/restauratie en exploitatie.

De Stichting heeft in de statuten haar doelstelling als volgt omschreven: instandhouding van het kerkgebouw en de zich daarin bevindende roerende en onroerende goederen en het bevorderen dat de kerk een functie heeft en houdt ten behoeve van de Bredase gemeenschap en de Baronie van Breda.

De Stichting heeft sindsdien het onderhoud en de restauratie van de kerk ter hand genomen en een kostendekkende exploitatie gerealiseerd. De Grote Kerk heeft in de afgelopen decennia gefungeerd als ‘de huiskamer van de stad’ en een gevarieerd programma geboden in de vorm van lezingen, culturele activiteiten en grotere en kleinere exposities. De Grote Kerk ontvangt per jaar 180.000 bezoekers, waarvan 120.000 museale bezoekers en 60.000 bezoekers tijdens activiteiten.

In 2015 heeft de Stichting de doelstellingen opnieuw geformuleerd. Hierbij is de ambitie uitgesproken om in de komende beleidsperiode (2016-2019) de bijzondere geschiedenis van de Grote Kerk als Nassaukerk te profileren. Zij kiest ervoor om haar immaterieel erfgoed (de verhalen en de geschiedenis van de kerk ) en het cultureel erfgoed wat daaraan is verbonden, direct te koppelen aan het in stand houden van de Grote Kerk.

De ambitie van de Stichting past in de Agenda van Brabant: het beleid van de provincie, waarmee zij het (religieus) erfgoed in Brabant een kwaliteitsimpuls wil geven in de komende periode.

Bestuur en organisatie

Het bestuur van de Stichting bestaat uit een voorzitter, een secretaris, een penningmeester en 4 leden die bestuurstaken vervullen in de commissies. Voor iedere commissie wordt een strategisch deelplan geformuleerd dat is afgeleid van het beleidsplan.

  • Commissie Cultuur
  • Commissie Restauratie- en Onderhoud
  • Commissie Fondsenwerving, w.o. Subsidieverwerving, Sponsorwerving, Steunfonds Vrienden van de Grote Kerk, Grote Kerk Gala
  • Commissie Marketing en Communicatie (i.o)

Bestuurssamenstelling

  • Drs. J.C.A. Sol (voorzitter)

  • Mr. S.H. Harkema (secretaris)

  • G.N.G. Wirken (penningmeester)
  • 
Drs. P.H.J. Verhulst
  • 
Ing. A.P.H. Lodewijk

  • Drs. P. Korz

  • P. van der Schans.

Het Stichtingsbestuur onderschrijft de Code Cultural Governance en toetst continue haar handelen aan deze code. De leden van het bestuur verrichten hun werk onbezoldigd. Het bestuur wordt geadviseerd door een adviserend orgaan, het College van de Kapittelzaal.

Medewerkers

De Stichting wordt geleid door een algemeen directeur. De directeur wordt ondersteund in zijn taken door een office manager en coördinator verhuur. In het directiestatuut zijn de uitvoerende taken van het bestuur gedelegeerd aan de directeur. De overige personele bezetting bestaat uit 4 medewerkers, 5 oproepmedewerkers en 25 vrijwilligers.

Medewerkers, vrijwilligers, directie, commissie- en bestuursleden zetten zich in om de ambitie en doelstelling van de stichting in de periode 2015-2019 te realiseren. Op het gebied van de vrijwilligers (vindt ad hoc en structureel) werving en selectie plaats van mensen die passen bij het stichtingsbeleid, bij de ambities en bij de kernwaarden.

Commissie Cultuur

Het programma van de Commissie Cultuur ondersteunt de directeur bij de positionering van de Grote Kerk als dé Nassaukerk. Op 21e -eeuwse wijze geeft de Grote Kerk betekenis aan het cultureel erfgoed van de Nassau’s. Zij gaat daarbij uit van behoud van het gebouw en het aansprekend houden van het cultureel erfgoed voor een breed publiek. Daarnaast wordt het immateriële, ideële erfgoed van de Nassaus gebruikt om de Grote Kerk te positioneren. De cultuurcommissie organiseert in deze geest diverse activiteiten, waaronder een jaarlijkse lezing.

De kernwaarden menselijke waardigheid en vrijheid, actief burgerschap, vrije dialoog, kritisch denken, tolerantie en respect en duurzaamheid zijn uitgangspunten voor de inhoud van het programma van de Grote Kerk.

Samenstelling

De cultuurcommissie bestaat uit een voorzitter en 4 leden (experts op het gebied van literatuur, beeldende kunst, podiumkunsten, cultuureducatie en communicatie).

  • Drs. P. Korz (voorzitter)

  • K. Verdaasdonk

  • Drs. P. van der Mast

  • Mr. M. van Eeghen

  • Drs. B. van Eil

  • Mevr. S. Gerich

  • H. Scholten

De commissie komt 6 maal per jaar bijeen. Zij organiseert op vrijwillige basis lezingen en culturele activiteiten. De cultuurcommissie organiseert zelfstandig activiteiten en in samenwerking met andere partijen. De cultuurcommissie beschikt over een budget en zal waar nodig externe financiering aanvragen bij sponsors en fondsen.

Commissie Restauratie en Onderhoud

Tussen 1995 en 1998 vond de meest recente restauratie plaats. Daarbij bedong de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed dat bouwkundig materiaal dat nog 20 jaar meekon, niet gerestaureerd mocht worden. Vanaf 2015 zijn die twintig jaar voorbij.

In 2016, 2017 en 2018 werd een ambitieus restauratieprogramma opgestart. In 2018 stelde het Rijk een restauratiesubsidie beschikbaar waardoor een tienjarig restauratieprogramma kon worden gestart. Daarnaast loopt er een onderhoudsprogramma voor die delen van de kerk die reeds gerestaureerd zijn.

Samenstelling

De Commissie restauratie en onderhoud bestaat uit een voorzitter en 4 leden (experts op het gebied van architectuur, bouwkunde, brandbeveiliging, (bouw)juridische zaken en financiële zaken (penningmeester).

  • Ing. A.P.H. Lodewijk (voorzitter)
  • 
G.N.G. Wirken G. G. van Rossum
  • 
Drs. W.P. van der Vis
  • 
Ing. B. Massop
  • 
J.P.M. Verlegh

De commissie vergadert 8 maal per jaar. De commissie is verantwoordelijk voor (het maken van) een jaarplan onderhoud en restauratie en instandhouding van de bedrijfsinstallaties , met de daarbij behorende aanbesteding en beoordeling. De commissie werkt volgens een door het bestuur vastgesteld Inkoop- en aanbestedingsbeleid*.

Sinds 1995 onderhoudt de stichting het monument op een verantwoorde wijze met de steun van het Rijk, de Provincie Noord-Brabant en de gemeente Breda. Het monument is sober en doelmatig onderhouden. Uitgangspunt is dat er niet wordt geïnvesteerd als er geen dekking is. Minder middelen verwerven betekent onderhoud uitvoeren op een lager niveau.

*) Inkoop- en aanbestedingsbeleid

Offertes worden aangevraagd en beoordeeld overeenkomstig een bestuurlijk vastgesteld Inkoop- en aanbestedingsbeleid dd. 14 juni 2014.

Dit beleid geeft de kaders en spelregels weer voor het inkopen van leveringen, diensten en werken. Het bestuur van Stichting Grote Kerk te Breda wil een integere en betrouwbare opdrachtgever zijn die leveranciers, dienstverleners en aannemers eerlijke en gelijke kansen biedt.

Het beleid helpt in het streven naar een rechtmatige en doelmatige inkooppraktijk. Het draagt ook zorg voor een juiste inbedding binnen juridische kaders naast duurzaamheid en maatschappelijke betrokkenheid.

Commissie Fondsenwerving

De commissie fondsenwerving heeft de taak om de directeur te ondersteunen bij het werven van additionele fondsen voor de dekking van de restauratie- en onderhoudsprojecten.

De stichting is verantwoordelijk voor het bijeenbrengen van de middelen voor onderhoud, instandhouding en kleine restauratie-en reparatieprojecten.

Het Rijk draagt samen met de Provincie Noord-Brabant, de gemeente Breda én de stichting een gezamenlijke instandhoudingsverantwoordelijkheid, ieder naar eigen vermogen. In de huidige stand van zaken moet jaarlijks € 232.000 geworven worden bij fondsen, bedrijven en particulieren. Naast de overheden spreekt de commissie ook private partijen aan op hun betrokkenheid bij de Grote Kerk van Breda.

De commissie Fondswerving hanteert het uitgangspunt dat projecten alleen kunnen worden gerealiseerd als er voldoende financiële middelen beschikbaar zijn m.a.w. als er geen dekking is voor de ambitieuze plannen dan kan er geen sprake zijn van realisatie. Minder middelen verwerven betekent onderhoud uitvoeren op een lager niveau.

Realisatie van bovengenoemde ambities impliceert helaas niet dat de Grote Kerk in optimale conditie wordt gebracht. Dat is pas het geval als de komende 20 jaar jaarlijks een travee wordt gerestaureerd en dat vergt een investering van € 850.000 per travee.

De commissie Fondswerving zal zich inspannen om fondsen te interesseren voor dekking van deze investering en zal daarbij de Rijksdienst, Europese fondsen en/of de grote loterijen benaderen.

Daarnaast staat de renovatie van het orgel op het programma. De Stichting onderzoekt op dit moment de mogelijkheden tot financiering daarvan.

Samenstelling

De commissie Fondsenwerving coördineert alle activiteiten voor het verwerven van financiële middelen voor de Stichting Grote Kerk. De uitvoering van die activiteiten gebeurt door drie teams. Er wordt één fondsenwervingsprogramma gemaakt waarin elk team zijn eigen taak heeft. De teams zijn zelfsturend. Voorzitter van de Commissie Fondsenwerving is bestuurslid P. van der Schans.

  • het subsidieteam richt zich op werving van subsidies en bijdragen van vermogensfondsen.
  • het Team Genootschap richt zich op werving van sponsorbijdragen van de zakelijke markt.
  • het team Vrienden richt zich op werving van bijdragen van particulieren en bedrijven en het genereren van gelden uit acties.
Team Subsidies
  • P. van der Schans (voorzitter)

  • J.P.M. Verlegh

  • A. Fransen
  • 
Drs. W.P. van der Vis
Team Genootschap
  • P. van der Schans (voorzitter)
  • Mr. W. de Keijzer
  • Mr. E. van Waesberghe
  • J.H. de Jongh
Team Vrienden van de Grote Kerk
  • H. Canters (voorzitter)

  • M. Bögels

  • Mevr. E. Thomassen

  • T. Akkermans

  • Mevr. M. Neger-Maas

  • C. Suijkerbuijk

  • J. Bodar

Raad van Advies

De stichting wordt geadviseerd door een raad van Advies genaamd Het College van de Kapittelzaal.

  • Mr. P. Depla (voorzitter)
  • 
A.J.G.M. Blomjous

  • Dr. W.B.H.J. van de Donk

  • Dr. M.P. Boidin

  • prof. Dr. C. Langeveld
  • 
E.J.C.E.M Westenburg

  • Mevr. H. Huijbregts

Medewerkers

  • Drs. W.P. van der Vis (directeur)

  • Mevr. L. Lokerse (office manager)

  • Mevr. B.H.J.M. Canters (verhuurcoördinator)

  • van Dun (communicatiemedewerker)

  • Scheltens (technisch medewerker)

  • Steinfort (technisch medewerker)
  • 
L.T. Luijten (technisch medewerker)
  • 
Mevr. S.P. Crucq (technisch medewerker)

  • R.C.L. de Waal (technisch medewerker)

  • van Geloof (technisch medewerker)

  • van Put (technisch medewerker)

  • van der Sluiszen (technisch medewerker)
  • Snepvangers (milieutechnisch adviseur) 

  • Mevr. I. Haffmans (baliemedewerker)

  • Janssen (baliemedewerker)

  • Verschuren (baliemedewerker)

  • van ‘t Hart (baliemedewerker)

Vrijwilligers

  • Mevr. A. van Asten

  • Mevr. L. Bakkers
  • 
J. van den Boom
  • 
Mevr. A. van Dongen
  • 
K. de Kam

  • Mevr. W. Mathijssen
  • M. Panis
  • 
Mevr. M. Poels
  • 
Mevr. G. Smit

  • Mevr. S. Visser
  • Mevr. C. Bindels
  • K. Brocks
X